missionarissen van afrika
missionnaires d’afrique

L A V I G E R I E . be

Grondroof in RDC en financiering door B.I.O. Invest

donderdag 17 augustus 2017 door Webmaster

Hierbij een voorbeeld van financiering door de Belgische investeringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden (B.I.O. Invest, cf. site : http://www.bio-invest.be/nl.html) ) van een grote maatschappij die verantwoordelijk is voor grondroof in RDC.

De Canadese onderneming FERONIA inc. heeft in 2009 de plantages afgekocht van UNILEVER, meer dan 100.000 hectaren gronden in verscheidene provincies van de RDC.
(Zie kaart hieronder)

De onwettige bezetting van de grond door Feronia en de gevolgen ervan voor de landbouwers

Hoewel Feronia beweert pachtcontracten te bezitten, hernieuwbaar om de 25 jaar, voor het geheel van de plantages, zijn deze pachten nooit publiek gemaakt. Het enige officiële document dat getoond werd aan de lokale gemeenschappen is de kopie van een grondcertificaat dat afgeleverd werd door een provinciaal agent in 1955. Dit certificaat is helemaal niet conform aan de huidige wetgeving in RDC en betreft enkel een deel van de gronden waarop Feronia beroep doet. Daarom beschuldigen de lokale gemeenschappen de onderneming hun gronden illegaal te bezetten. De Congolese wetgeving over de fundamentele principes betreffende de landbouw, gestemd in 2012, verbiedt trouwens de toekenning van gronden aan ondernemingen die niet in meerderheid toebehoren aan nationale investeerders.

Men kan hier aan toevoegen dat de wet over het grondeigendom en de onroerende goederen in RDC elke onderneming verplicht met de lokale gemeenschappen te onderhandelen en met hen een overeenkomstprotocol af te sluiten voor het grondgebruik. In dit geval werd dit nooit gedaan door Feronia, hoewel de onderneming het bevestigt.

De lokale gemeenschappen, naast of binnen de plantages van Feronia, hebben geen toegang meer tot de bossen die hun onderhoud verzekeren. Ze kunnen zelfs niet meer gebruik maken van de percelen die de onderneming niet uitbaadt. Wanneer ze worden betrapt bij het oprapen van palmnoten die op de grond zijn gevallen, worden ze opgepakt, geslagen en gevangen gezet door de private veiligheidsdiensten van de onderneming. Er werden zelfs verdwijninggevallen gerapporteerd.

De arbeidsvoorwaarden in de plantages

Verstoken van hun bestaansmiddelen en om te kunnen overleven, zijn de boeren verplicht te gaan werken in de oliepalm plantages van Feronia, maar ze genieten er niet van decente werkvoorwaarden :

  • Het salaris is te laag.
  • Dit salaris wordt dikwijls eerst na maanden betaald.
  • De onderneming betaalt een deel van het salaris in “natura” met producten van haar eigen activiteiten (voornamelijk zeep en palmolie).
  • Er bestaat geen enkel arbeidscontract op lange termijn, hoewel de wet dit verplicht.
  • De resultaten die opgelegd worden aan de arbeiders, kunnen niet bereikt worden door een enkele persoon, wat hen verplicht hun kinderen in te schakelen om er toe te komen.

De steun van de Instellingen van het Financieren van de Ontwikkeling

Sinds haar stichting heeft Feronia jaarlijks verscheidene miljoenen US dollars verloren en ze had sedert lang failliet moeten gaan, zonder een onverhoopte hulp…

Want Feronia krijgt sinds 2013 publieke financieringen van de ontwikkelingshulp van verschillende Europese landen.

De financieringsinstituten voor ontwikkeling (FIO) werden door de rijke landen ingesteld om projecten van de privé sector in arme landen te financieren. Deze financieringen hebben tot doel privéondernemingen te steunen die in risico contexten investeren, zoals in RDC. Het doel is de armoede te verminderen door de ontwikkeling van de economie en de werkgelegenheid.

De FIO van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben massaal geïnvesteerd in Feronia sinds 2013. Men had kunnen hopen dat zij zich zouden hebben teruggetrokken na een verpletterend rapport van de NGO Grain in 2015, maar het tegenovergestelde werd waar: in december 2015 hebben Duitsland, Nederland en België (doorheen zijn FIO BIO) op hun beurt 49 miljoen US dollars geïnvesteerd in de onderneming PHC, die aan Feronia toebehoort. De FIO staan in contradictie met hun eigen investeringsnormen. Zo bv. eerbiedigt BIO zijn verplichting niet enkel kleine en middengrote ondernemingen te steunen. Ook een tweede even vernietigend rapport van Europese NGO’s in 2016 bleef zonder resultaat.

Corruptie en verduisteringen van fondsen

M. B. Kikaya Bin Karubi is de diplomatieke hoofdraadgever van de president van de RDC, Joseph Kabila. Hij was ambassadeur van de RDC in het Verenigd Koninkrijk van 2009 tot 2014. M. Karubi bezat 20% van de aandelen in de onderneming, die hij verkocht voor 2,2 miljoen dollars wanneer hij uit de beheerraad van Feronia wegging.

Door haar filialen te vermenigvuldigen heeft Feronia een complex systeem ineen gestoken dat het haar mogelijk maakt belastingen op de winsten te ontduiken en geld uit te trekken zonder haar zakenrekeningen te moeten verrechtvaardigen. In het totaal is het Feronia gelukt door deze praktijk meer dan 40 miljoen dollars uit haar verschillende filialen te halen tussen 2012 en 2015. In deze periode ontving de onderneming 118 miljoen dollars van de FIO.

Een neoliberale benadering van de ontwikkeling

Het feit dat zo’n onderneming, die verantwoordelijk is voor grondroof, overtreding van de arbeidswetgeving en de mensenrechten, geldverduistering en belastingontduiking, gesteund wordt door publieke ontwikkelingsorganismen, stelt ernstige ethische vragen over de opvattingen betreffende de ontwikkeling die deze organismen hanteren. Des te meer omdat dit geld dat de FIO investeren in Feronia publiek geld is.

Evolutie van de situatie sinds december 2016

  • De dialoog tussen BIO en de Belgische NGO’s, die lid zijn van de Coalitie tegen de honger, is in feite een dialoog tussen doven.
  • BIO betwist de analyse van de NGO’s en heeft, om zich te rechtvaardigen, twee missies georganiseerd op het terrein, onterecht evaluatiemissies genoemd. De NGO’s betwisten de onpartijdigheid van deze missies en van hun besluiten.
  • De RIAO, een Congolese NGO die de rechten verdedigt van de kleine landbouwers die bedreigd worden door Feronia, en die gesteund wordt door de Coalitie tegen de honger, stelt zich voor BIO op als een belangrijke lokale woordvoerder. Feronia erkent de belangrijke rol van RIAO en tracht zijn leiders te paaien. Feronia begint te investeren in sociale werken voor de benadeelde bevolking, en verklaart zich zelfs bereid om enkele duizenden hectares terug te schenken aan de kleine lokale landbouwers.
  • De volgende bijeenkomst van BIO is gepland te Brussel in september 2017 om openbaar de rapporten voor te stellen van haar missies op het terrein en haar conclusies.
  • AEFJN Nederland volgt ook dit dossier van nabij om druk uit te oefenen op de Nederlandse FIO. De zaak klom op tot bij het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking.
  Christian Roberti, cssp

Bron: Dossier opgesteld door Maurice Caudron van de NGO ‘Entraide et Fraternité’, dec. 2016
         (cf. : https://www.entraide.be/IMG/pdf/analyseferonia.pdf)


Homepagina | Contact | Overzicht van de site | | Statistieken van de site | Bezoekers : 34 / 645006

De activiteit van de site opvolgen nl  De activiteit van de site opvolgen Afrika  De activiteit van de site opvolgen D.R. Kongo   ?    |    titre sites syndiques OPML   ?

Site gebouwd met SPIP 3.0.26 + AHUNTSIC

Creative Commons License