missionarissen van afrika
missionnaires d’afrique

L A V I G E R I E . be
Interview met Frans Bouwen

De christenen in het Midden-Oosten

Band 3 - 2011
woensdag 28 september 2011 door Webmaster

Het gebied van het Midden-Oosten heeft de laatste maanden veel in het nieuws gestaan, met positieve en negatieve gebeurtenissen: oorlog in Irak en Afghanistan, revolutie in Egypte, onlusten en bloedige repressie in Syrië, en zo meer. Vaak is er dan ook sprake van de christenen die in het Midden-Oosten leven, en van de moeilijke omstandigheden die ze doormaken. Soms wordt er gezegd en geschreven dat de christenen in dat deel van de wereld tegenwoordig vervolgd worden. Het is een feit dat hun situatie op vele plaatsen moeilijk is geworden en soms zelfs critisch, zozeer dat sommigen zich afvragen of de christenen in dat deel van de wereld nog een toekomst hebben.

Het is omwille van de ernst van die situatie, dat Paus Benedictus XVI, in october 2010, een speciale vergadering, een synode, van al de katholieke bisschoppen van het Midden-Oosten, ongeveer 180, in Rome heeft samengeroepen. Ik heb er persooonlijk als expert aan deel genomen.

Ik zou hier in het kort op drie vragen willen antwoorden:

  • Wie zijn deze christenen van het Midden-Oosten?
  • Wat zijn hun huidige levensomstandigheden?
  • Wat kunnen wij voor hen doen?

- Wie zijn deze christenen?

De christelijke Kerken en gemeenschappen in het Midden-Oosten zijn bijna alle gesticht in de eerste of de tweede eeuw. In onze streken hier is het evangelie slechts vele eeuwen later toegekomen. Daarbij moeten we erkennen dat het evangelie vanuit het Midden-Oosten is vertrokken, waar de geschiedenis van de Bijbel zich heeft afgespeeld en waar Jezus heeft geleefd, het evangelie heeft verkondigd en ervoor zijn leven heeft gegeven. Wij hier hebben het evangelie ontvangen van die Kerken in het Oosten, die dus in zekere zin onze moederkerken zijn. We mogen dit niet vergeten wanneer we iets van deze Kerken te zien of te beleven krijgen.

Het Midden-Oosten is tevens gekenmerkt door de aanwezigheid van meerdere en zeer verschillende kerken, iets dat soms moeilijk verstaanbaar is voor ons hier. Op zich is dit een grote rijkdom, want het is het levende bewijs dat het evangelie wortels heeft kunnen schieten in vele oude en rijke beschavingen of culturen: de Aramese of Syrische, de Griekse, de Armeense, de Egyptische culturen, enz. In elke van deze culturele werelden heeft de christelijke boodschap een eigen persoonlijkheid ontwikkeld in liturgie, theologie en spiritualiteit. Dit is niet zonder belang wanneer onze Kerk hier nu geroepen is te werken aan een nieuwe vorm van aanwezigheid in de cultuur van vandaag.

Een ander kenmerk van deze Kerken is dat ze eeuwenlang als een minderheid temidden van een moslimmeerderheid hebben geleefd. Enerzijds vertegenwoordigt deze lange coexistentie een rijke ervaring die vandaag ook iets tot de Kerken in het westen te zeggen heeft, nu zij ook bijna allemaal geroepen zijn om in hun eigen landen met muslims samen te leven. Maar we mogen toch niet vergeten dat die coexistentie in het oosten goede en minder goede periodes heeft gekend. De huidige situatie kunnen we als een van de minder goede tijden beschouwen.

- Wat zijn de huidige levensomstandigheden van de christenen in het Midden-Oosten?


Er wordt veel gesproken over het steeds kleinere aantal christenen aanwezig in dit gebied, ten gevolge van hun constante emigratie naar Europa, Amerika of Australië, op zoek naar betere levensvoorwaarden, vooral op sociaal en economisch gebied. De christenen vormen nu nog slechts 1 tot 2 ten honderd van de bevolking in het Heilig Land, minder dan 5 ten honderd in Irak, en 6 tot 8 ten honderd in Syrië en Egypte. Als die emigratie voortduurt aan hetzelfde ritme dan is er een werkelijk gevaar dat de christenen in de toekomst uit het Midden-Oosten verdwijnen. Dat zou een groot verlies zijn voor de kerken zelf, op de eerste plaats: het zou zeer spijtig zijn moesten er geen christenen overblijven in de streek waar alles begonnen is. Het zou ook een verlies zijn voor de moslims van het Midden-Oosten, want de christenen zijn daar een beetje een zaadje van vrijheid, openheid en verdraagzaamheid, en zonder christenen zou het Midden-Oosten veel armer worden op alle gebied. De meest klaarziende moslims zeggen dit openlijk.

Vandaar de vraag: Wat zijn de redenen van die emigratie? Wat kan daaraan veranderd worden? De eerste en voornaamste redenen zijn sociaal, economisch en politiek. Het Midden-Oosten slaagt er maar niet in economisch van de grond te komen, werkgelegenheid en toekomst-mogelijkheden te verschaffen aan zijn bevolking. Politiek gezien zijn de regimes soms ook autoritair en repressief. Onze christenen vergelijken dan hun situatie met wat ze kennen van het westen, want bijna elke christelijke familie heeft reeds een aantal leden die in Europa of Amerika verblijven. En dan is de bekoring groot elders een beter leven te gaan zoeken, vooral voor de kinderen.

De eerste reden waarom de christenen uitwijken is dus niet omdat ze door de moslims zouden vervolgd worden. Het is belangrijk dit te weten en te zeggen. Soms wordt dit beweerd, maar dat moeten we steeds zien in het kader van de plaatselijke omstandigheden. Het is waar dat er vandaag christenen worden gedood in het Midden-Oosten, omdat ze christenen zijn. Er is dus ook vervolging. Maar het is belangrijk te zien in hoever dit juist is, waarom en door wie het gebeurt. We mogen niet alle moslims zonder onderscheid en ook niet de islam in zichzelf er verantwoordelijk voor stellen.

De hele toestand is nauw verbonden met de politieke situatie in dat gebied, en meer concreet met het feit dat het probleem tussen de Staat van Israël en de Arabische wereld geen oplossing vindt. De instabiliteit of onzekerheid die eruit voortvloeit is een vruchtbare bodem voor de ontwikkeling van alle soorten extremismen en fanatismen, politiek en religieus. Die fanatieke groepen nemen dan gemakkelijk wraak op de zwakste groepen, en daar horen de christenen bij. Deze situatie is zeer ingewikkeld en verschilt grondig van het ene land tot het andere. Het is dus zeer moeilijk een algemeen oordeel te vellen. Maar men kan met zekerheid zeggen dat een ware vrede in het Midden-Oosten een noodzakelijke voorwaarde is voor de toekomst van de christelijke minderheid in dat gebied. Spijtig genoeg is die vrede nog niet in het zicht voor een nabije toekomst.

Aan die situatie kunnen wij persoonlijk niet veel veranderen, maar we kunnen wel bij gelegenheid de aandacht van onze politici er op trekken en hun zeggen dat er dringend iets moet gedaan worden om een oplossing te vinden, en dat dit evenzeer in ons eigen belang is, hier in het westen.

- Wat kunnen wij doen om deze christenent te helpen?

Wat kunnen christenen in de westerse landen doen om de christenen in het Midden-Oosten te helpen? Te helpen om ter plaatse te blijven en om er samen met de moslims – en met de joden, in het Heilig Land – aan een meer open en meer rechtvaardige maatschappij te werken? Op de eerste plaats is het belangrijk dat wij het bestaan van deze christenen beter leren kennen en ons tevens bij hun lot betrokken voelen. Onze christenen in het Midden-Oosten voelen zich vaak vergeten door het westen. We moeten alle mogelijkheden uitbuiten om onze solidariteit te verdiepen en uit te drukken.

In sommige omstandigheden is materiele of financiele hulp ook van groot belang, vooral in de onzekere situatie van vandaag:

  • hulp aan projekten op gebied van gezondheidszorg in landen waar de ziekteverzekering nog niet ontwikkeld is;
  • hulp aan de christelijke scholen die een grote rol spelen in de relaties met de moslims en in het verstevigen van de christelijke aanwezigheid;
  • hulp aan projekten voor arbeidsvoorziening of voor het bouwen van huizen, en zo meer.

Er zijn zeer vele mogelijkheden en het is belangrijk te helpen waar het nodig en mogelijk is. Het is niet nodig er hier in detail op in te gaan. U zult zelf wel mogelijkheden vinden, indien u zich werkelijk betrokken voelt bij wat er in het Midden-Oosten gebeurt, en vooral met de aanwezigheid en de toekomst van de kleine en kwetsbare christelijke kudde in dat onzekere Midden-Oosten, een situatie die ook op ons leven hier zijn weerslag heeft. En als u die betrokkenheid meedraagt in uw gebed en uw dagelijkse bezorgdheid, dan vindt u zeker de kans om te steunen en te helpen waar het mogelijk is.

Wij hebben allen in zekere zin onze wortels in Jeruzalem en in het Midden-Oosten.

Frans Bouwen, M.Afr.
Sainte Anne
Jeruzalem, september 2011
 

Homepagina | Contact | Overzicht van de site | | Statistieken van de site | Bezoekers : 178 / 653098

De activiteit van de site opvolgen nl  De activiteit van de site opvolgen Afrika  De activiteit van de site opvolgen Nabije Oosten   ?    |    titre sites syndiques OPML   ?

Site gebouwd met SPIP 3.0.26 + AHUNTSIC

Creative Commons License