missionarissen van afrika
missionnaires d’afrique

L A V I G E R I E . be

Lignes de fracture N°79 Breuklijnen

Février - Februari 2014
samedi 1er mars 2014 par J.V.

  CULTURE ET DROITS DE L’HOMME
OPINION ET ANALYSE

LA RÉFÉRENCE À L’ISLAM SE MAINTIENT DANS LES PAYS ARABES

En Tunisie comme en Égypte, les assemblées constituantes ont tenté de concilier « identité musulmane » et libertés démocratiques. Quasiment tous les pays du monde arabo-musulman, sauf le Liban qui est pluriconfessionnel, font référence à l’islam dans leur Constitution. Ces références peuvent conduire à réserver les fonctions les plus hautes à des musulmans, ou conditionner l’exercice de droits et libertés : ainsi le respect des droits de l’homme (en Arabie Saoudite), ou de l’égalité entre l’homme et la femme (dans plusieurs pays) ne se fait que « conformément » ou « sans préjudice des principes de la charia islamique ». Mais à l’exception de quelques États théocratiques – l’Arabie saoudite où le roi tire son pouvoir du Coran et de la Sunna (la tradition du prophète), et l’Iran où le pouvoir politique est exercé par le clergé chiite – cette mention a surtout conduit à une administration de la religion par l’État, voire à une fonctionnarisation des imams, note le professeur de droit public, Jean-Philippe Bras….Plus que les mentions elles-mêmes, c’est la manière dont elles seront interprétées et appliquées par les futurs Parlements, gouvernements et surtout par les juges qui sera décisive.

Agustin Arteche in Bulletin ARCRE n° 62. Voir www.arcre.org
 

LOI ANTI-GAY EN UGANDA

Voté à une écrasante majorité, le 20 décembre dernier, par le Parlement ougandais, le projet de loi était resté bloqué sur le bureau du président Museveni, soumis à une forte pression internationale (dont celle des Etats-Unis, où vit une importante diaspora ougandaise).

Le chef d’Etat a, cependant, décidé de passer à l’acte et a promulgué la loi le 24 février 2014.

Dans un pays (chrétien à 85 %) où l’homophobie est déjà très répandue, les persécutions vont passer à la vitesse supérieure puisque la loi rend obligatoire la dénonciation des comportements homosexuels.

Si la peine de mort a finalement été écartée (de toute justesse), la prison punit les cas les plus graves (de la « promotion » de l’homosexualité à la « récidive »). Après avoir été une « maladie », l’homosexualité est devenue un « crime ». La délation obligatoire a finalement été écartée.

Les autorités s’attendent à un retour de manivelle de la part des bailleurs de fonds de l’Ouganda, mais elles affectent de n’en avoir cure. « Cela ne nous importe pas de perdre le soutien financier de nos partenaires », a averti le ministre ougandais de l’Ethique et de l’Intégrité (dans le 140e pays le moins intègre de la planète selon le classement de Transparency International).

« Les Ougandais préfèrent mourir pauvres que vivre dans une nation immorale », assène encore l’ayatollah Simon Lokodo. Facile à dire quand on fait partie de la nomenklatura qui fait son petit shopping annuel sur la Cinquième Avenue, en marge de l’Assemblée générale des Nations unies. On n’est pas sûr, cependant, que les 37 % d’Ougandais qui vivent avec moins d’un dollar par jour partagent nécessairement son jugement.

Le gouvernement des Pays-Bas a déjà annulé 7 des 23 millions d’euros d’aide prévue. Les Etats-Unis, dont l’aide annuelle à l’Uganda atteint les 290 millions d’euros chaque année, compte revoir leurs relations avec ce pays.

(selon La Libre Belgique et De Standaard, fin février)
 

EENS VERWORVEN, ALTIJD VERWORVEN ?

De geschiedenis is een opeenvolging van conflictsituaties over normen en waarden. Die staan niet in steen gebeiteld en wettelijke kaders kunnen maatschappelijke druk tot verandering niet tegenhouden. Waarden waarvoor soms decennialang gestreden is en die wij als evidenties beschouwen, kunnen door nieuwe groepen in vraag gesteld worden. Scheiding tussen kerk en staat, religieuze vrijheid en die om zich publiekelijk af te zetten tegen godsdienst, gelijkheid tussen man en vrouw, respect voor holebi’s : het zijn verworvenheden van een lange emancipatorische strijd.

Het is geen uiting van racisme of xenofobie om hieraan te herinneren en van nieuwkomers te verwachten dat ze zich aan die ’normen en waarden’ aanpassen. Het is pas als men dat niet doet en stelt dat migranten er hun eigen waardepatroon op na kunnen houden, dat men blijk geeft van een racistische instelling : alsof de waarden die wij belangrijk vinden voor onszelf niet zouden gelden voor mensen die van elders komen. Verlichtingswaarden moeten universeel zijn : als men pleit voor een gelijke justitie voor iedereen, dan kan men onmogelijk een parallelle rechtspraak dulden. Als men van oordeel is dat godsdienstkritiek een essentieel onderdeel is van de vrijheid van denken, dan kan men daarop geen uitzonderingen toestaan. Net zo min als men bijvoorbeeld kan tolereren dat onze wetten voor dierenwelzijn om religieuze redenen niet moeten worden toegepast.

Het is vooral het meningsverschil over de plaats van de religie in de samenleving en religieuze opvattingen over gender en seksualiteit die spanningen creëert. In Frankrijk komt dit nu volop naar boven : tegen een leerprogramma in de scholen over de gelijkheid tussen mannen en vrouwen heeft zich een merkwaardig front gevormd tussen uiterst rechts én islamitische fundamentalisten. Dan duikt de vraag op tot ’redelijke aanpassingen’, een eufemisme voor waarden à la carte. Maar dat leidt altijd tot een aantasting van de universaliteit van vrijheden.

Een waarde- en normenpatroon met twee snelheden is een contradictie. Dat betekent allerminst dat assimilatie en uitvlakken van verschillen het doel moet zijn. Integendeel : het is perfect mogelijk de eigen culturele specificiteit te behouden, terwijl men toch een algemeen waardekader aanvaardt dat voor iedereen geldt. Daaraan moeten uiteindelijk alle culturele eigenheden weI getoetst worden, anders heeft men geen argument om barbaarse gewoonten zoals vrouwenbesnijdenis af te wijzen. Dat is net het gevaar van cuItuurrelativisme, dat in geen geval zijn waarden aan een andere groep wil opdringen, uit angst om van etnocentrisme beschuldigd te worden.

/…/ Op planetaire schaal is de islam spectaculair aan het uitbreiden en dat gaat heel vaak gepaard met geweld tegen andersdenkenden. Dat radicalisme spreekt ook bij ons jongeren aan die in een marginale situatie zijn terechtgekomen. Daar maakten bewegingen zoals Sharia4Belgium op een perverse manier misbruik van door hen te recruteren voor een heilige oorlog. In die context verbaast het niet dat de modale Belg bedenkingen heeft bij de opkomst van een godsdienst die hier dertig jaar geleden nog exotisch was.

Is het omdat we - gelukkig - al meer dan zestigjaar geen oorlog meer gekend hebben in West-Europa, dat we vergeten zijn dat niets voor altijd verworven is ? Door de Europese geschiedenis loopt een bloedig spoor van godsdienstoorlogen, die gingen over ’waarden en normen’. Het is een illusie te geloven dat in deze lange vredestijd dit soort ideologische en religieuze conflicten niet meer zou bestaan. Net daarom is het belangrijk te beseffen dat ons waardepatroon verdedigd moet worden. Ook al is het geen oorlog.

Lukas Vander Taelen, Vlaams parlementslid (Groen)
in De Standaard van 11 februari 2014
 

Mots-clés

Accueil | Contact | Plan du site | | Statistiques du site | Visiteurs : 245 / 729705

Suivre la vie du site fr  Suivre la vie du site Belgique  Suivre la vie du site J.P.I.C.   ?    |    titre sites syndiques OPML   ?

Site réalisé avec SPIP 3.0.26 + AHUNTSIC

Creative Commons License